Wie elektra wil begrijpen, begint bij vier grootheden: spanning, stroom, weerstand en vermogen. Met twee eenvoudige formules reken je uit hoeveel stroom een apparaat trekt en hoeveel er op één groep past.
De vier grootheden
| Grootheid | Eenheid | Wat het is |
|---|---|---|
| Spanning (U) | volt (V) | Het verschil dat de stroom laat lopen. Een stopcontact in Nederland geeft 230 V wisselspanning. |
| Stroom (I) | ampère (A) | Hoeveel lading er per seconde door een draad gaat. |
| Weerstand (R) | ohm (Ω) | Hoe moeilijk de stroom door iets heen gaat. |
| Vermogen (P) | watt (W) | Hoeveel energie een apparaat per seconde gebruikt. |
Een vergelijking die vaak helpt: zie de draad als een waterleiding. De spanning is de waterdruk, de stroom is hoeveel water er doorheen loopt, en de weerstand is een vernauwing in de leiding.
De wet van Ohm: U = I × R
Spanning is stroom maal weerstand. Weet je er twee, dan reken je de derde uit. Een verwarmingselement met een weerstand van 46 Ω op 230 V trekt 230 / 46 = 5 A.
Vermogen: P = U × I
Vermogen is spanning maal stroom. Daarmee reken je terug hoeveel stroom een apparaat vraagt:
- een waterkoker van 2.000 W trekt 2.000 / 230 ≈ 8,7 A;
- een wasmachine die verwarmt, met 2.000 W, trekt ook ongeveer 8,7 A;
- samen is dat ruim 17 A.
Een gewone groep in huis is meestal beveiligd met 16 A. Dat is 230 × 16 ≈ 3.680 W. Staan de waterkoker en de wasmachine op dezelfde groep, dan vraag je meer dan de groep mag leveren, en schakelt de installatieautomaat na een tijdje uit. Dat is geen storing: hij doet precies waarvoor hij er zit.
Waarom 30 milliampère zo belangrijk is
Ook je lichaam heeft een weerstand. Die hangt sterk af van bijvoorbeeld natte of droge huid. Bij 230 V kan er bij aanraking al snel een stroom van tientallen milliampère door je lichaam lopen, en vanaf ongeveer 30 mA kan dat je hartritme verstoren. Daarom zit er in een moderne installatie een aardlekschakelaar die bij 30 mA lekstroom binnen een fractie van een seconde uitschakelt.
Zelf leren rekenen en meten
In de ochtend van de basiscursus komt dit allemaal aan bod, met voorbeelden uit de praktijk. In de middag meet je het zelf na op een installatie die je opbouwt.
Bijgewerkt op 8 oktober 2026. Een vraag over dit onderwerp? Stel hem gerust.